W języku niderlandzkim zaprzeczyć można używając geen, lub niet. Użycie każdego z nich wiąże się z odpowiednią budową zdania. W końcu w języku niderlandzkim szyk ma znaczenie. Dzięki temu artykułowi mówienie “nie!” nie będzie dla ciebie więcej problemem.

Kiedy używa się geen

Geen używa się do rzeczowników nieokreślonych, z którymi występuje rodzajnik een, lub nie ma go w ogóle. Występuje zawsze przed rzeczownikiem. Spójrz jak zbudowane jest takie zdanie:


Osoba czasownik geen (een) rzeczownik

Ik heb een auto. Ik heb geen auto.
Ik heb kinderen. Ik heb geen kinderen.


W powyższych przykładach zarówno auto jak i kinderen są rzeczownikami nieokreślonymi (mimo, że jest mowa o moim samochodzie i dzieciach to nie wiadomo o nich praktycznie nic więcej). I to tyle jeżeli chodzi o używanie zaprzeczenia geen.

Kiedy używa się niet

Zaprzeczenia niet używa się właściwie wtedy kiedy nie używa się geen. Proste, prawda? Jedyna trudność w tym, że niet pojawia się w różnych miejscach w zdaniu. Najłatwiej będzie to wyjaśnić jeżeli przyjmiemy, że niet może znajdować się po, lub przed częściami mowy*.

Pozycja niet “po” w zdaniu.

Osoba czasownik niet

Ik rook niet.

Osoba czasownik de/het rzeczownik niet

Ik heb het boek niet.

Osoba czasownik mijn/jouw/deze/dit rzeczownik niet

Ik heb jouw auto niet gezien.

Osoba czasownik pora dnia niet

Ik hoef vandaag niet te werken.


Pozycja niet “przed” w zdaniu.

Osoba czasownik niet przyimek

Ik woon niet in Rotterdam..

Osoba czasownik niet przymiotnik

Nederlands is niet moelijk.

Osoba czasownik niet przysłówek

Ik drink niet vaak wijn.

Osoba czasownik niet niepoliczalne liczebniki

Adam drinkt niet veel bier.


* Podział części mowy: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek itd.

Przeczenie w czasie przeszłym dokonanym

Chodzi o czas voltooid tegenwoordige tijd (perfectum). Geen często występuje w tym czasie z czasownikiem hebben (i jego odmianą), a niet z czasownikiem zijn (i jego odmianą):

  • Ik heb geen geld gehad.
  • Ik ben niet begonnen.

Czy geen i niet można używać zamiennie?

Przede wszystkim pamiętaj o tym, czego już się dowiedziałeś. Konstrukcja zdania ma pierwszorzędne znaczenie. Tę samą myśl można wyrazić różnymi słowami:

  • Ik lust geen koffie. = Nie lubię kawy.
  • Ik houd niet van koffie. = Nie lubię kawy.

Zmianą kolejności słów w zdaniu (przy zachowaniu poprawności gramatycznej):

  • Ik heb geen geld genoeg bij me. = Nie mam przy sobie dość pieniędzy.
  • Ik heb niet genoeg geld bij me. = Nie mam przy sobie dość pieniędzy.

W niektórych sytuacjach dopuszczalna jest możliwość użycia geen i niet zamiennie:

  • Hij spreekt niet goed Nederlands.
  • Hij spreekt geen goed Nederlands?

Wyjaśnienie tej zagadki polega na znaczeniu jakie daje takie zdanie. Pierwsze kładzie nacisk na to, że język niderlandzki nie jest twoim ojczystym językiem i nie mówisz jeszcze dobrze. Drugie podkreśla samą jakość mówienia w tym języku. Więcej o tym przypadku można przeczytać na stronie Taaladvies.