Skoro w poprzednim wpisie omówiliśmy sobie osoby w języku holenderskim to teraz przyszedł czas, aby tę widzę w jakiś sposób wykorzystać. Dzisiaj dowiesz się o odmianie czasownika przez osoby. Wiedza ta przyda się do budowania zdań.

Bardzo ważne jest, abyś wiedział jak brzmi poprawna wymowa holenderska. Oczywiście na blogu bardzo ciężko jest przekazać w łatwy sposób wymowę, gdyż opieramy się o tekst. Jednak obok słowa, które pojawiło się po raz pierwszy w artykule znajduje się ikona którą możesz nacisnąć i odsłuchać nagrania lektora.

Zagadnienia przedstawione w tym wpisie mogą wydawać się na pierwszy rzut oka dość trudne w nauce języka holenderskiego, ale sam zobaczysz, że tak naprawdę wszystko rządzi się pewnymi powtarzającymi się zasadami. Tak, więc nie zrażaj się i do dzieła!

Bezokolicznik i jego rdzeń

Bezokolicznik jest to nieodmieniony czasownik, czyli to co znajdziesz w słowniku. W języku polskim ma on końcówkę (leżeć, siedzieć, bzykać). W języku holenderskim końcówkę -en (slapen, lezen, schrijven, schijten, moeten).

Podczas nauki języka holenderskiego często można natrafić na określenie “rdzeń czasownika” – de stam (rdzeń). Jest to po prostu czasownik bez końcówki -en.

Aby odmienić czasownik do rdzenia dodajemy (lub nie) końcówkę -t. Zresztą co ja będę gadał najlepiej zerknij do poniższej tabeli.

liczba pojedyncza (stam = rdzeń)
ikstam
jijstam + t
hij / zij / ustam + t

liczba pojedyncza (werken )
ikwerk Ik werk vandaag. (Ja dzisiaj pracuję.)
jij / uwerk +t Jij werkt vandaag. (Ty dzisiaj pracujesz.)
hij / zij / het werk +tHij werkt vandaag. (On dzisiaj pracuje.)
UAWAGA NA “JIJ”
Jeżeli czasownik stoi przed drugą osobą liczby pojedynczej (czyli “JIJ“) to nie dostaje końcówki –t. Ma to miejsce w pytaniach:

Werk jij vandaag?
Werkt jij vandaag?

W przypadku liczby mnogiej mam dla ciebie dobrą wiadomość. Nie sprawi ci ona problemu, gdyż czasownik zostaje w nieodmienionej formie.

liczba mnoga (werken)
wijwerkenWij werken vandaag. (My dzisiaj pracujemy.)
zijwerkenZij werken vandaag. (Oni dzisiaj pracują.)
julliewerkenJullie werken vandaag. (Wy dzisiaj pracujecie.)

Odmiana czasownika “bez udziwnień”

Jeżeli dokładnie przerobiłeś poprzednie akapity nie mam nic więcej do dodania. Bo to zagadnienie już umiesz! No, ale tylko dla formalności podam kilka przykładów popularnych czasowników.

liczba pojedyncza (singularis)
drinken (pić)schrijven (pisać)komen (przyjść)
ikdrink schrijf kom
jij / udrinkt schrijft komt
hij / zij / hetdrinktschrijftkomt
liczba mnoga (pluralis)
wijdrinkenschrijvenkomen
zijdrinkenschrijvenkomen
julliedrinkenschrijvenkomen
UAWAGA NA KOŃCÓWKI
W języku niderlandzkim słowa nie kończą się na z i v. Stąd to przekształcenie z -> s, v -> f

Czy mówiłem, że będzie banalnie? Trochę kłamałem. O ile sama odmiana i końcówki są schematyczne, o tyle występuje jeden niuans. Mianowicie podwajanie liter, lub odejmowanie liter. Ma to związek z tym, czy samogłoska jest długa, czy krótka. Jednak to nie jest temat na ten wpis. Nie ma co się przeładowywać informacjami. Gdy już dodam odpowiedni artykuł na ten temat to pojawią się tutaj odnośniki. Tym czasem przejdźmy do

Odmiana czasownika “ta trochę trudniejsza”

Są pewne czasowniki, które w bezokoliczniku nie wyglądają normalnie (nie mają końcówki -en). Popatrz na słowa: gaan (iść), slaan (bić), staan (stać), doen (robić) zien (widzieć), zijn (być). Jest jeszcze hebben (mieć), które co prawda wygląda przeciętnie, ale niech cię pozory nie zmylą. Razem z zijn w odmianie są prawdziwymi świrami.

Pomimo swojego nietypowego wyglądu tutaj też dodaje się końcówkę -t.

liczba pojedyncza (singularis)
gaan (iść)staan (stać)doen (robić)
ikga sta doe
jij / ugaat staat doet
hij / zij / hetgaatstaatdoet
liczba mnoga (pluralis)
wijgaanstaandoen
zijgaanstaandoen
julliegaanstaandoen

No i już naprawdę na koniec wisienka na torcie. Odmiana najbardziej pokręconych czasowników. Nie dość, że w liczbie pojedynczej każda odmiana wygląda inaczej to jeszcze są ta bardzo ważne i przydatne w życiu codziennym czasowniki.

Odmiana czasownika zijn i hebben

Tego trzeba nauczyć się na pamięć.
liczba pojedyncza (singularis)
zijn (być)hebben (mieć)
ikben heb
jij / u bent hebt
hij / zij / hetis heeft
liczba mnoga (pluralis)
wijzijnhebben
zijzijnhebben
julliezijnhebben